NHÖÕNG ÑIEÀU CAÀN BIEÁT

TRÖÔÙC KHI CÖÛ HAØNH THAÙNH LEÃ

CHÖÕ VIEÁT TAÉT

ÑT : Thaùnh Boä Leã Nghi 7-3-1965, “ Leã Nghi phaûi giöõ khi ñoàng teá”

IO : Huaán thò Inter Oecumenici, ngaøy 26-9-1964

GL : Giaùo Luaät 1983

NTAT : Nghi Thöùc An Taùng 1972

NTGM : Nghi Thöùc Giaùm Muïc “Coeremoniale Episcoporum 1984”

NTPC : Nghi Thöùc Phong Chöùc 1989

NTRT : Nghi Thöùc Röûa Toäi Treû Nhoû 1969

NTTS : Nghi Thöùc Theâm Söùc 1971

NTXD : Nghi Thöùc Xöùc Daàu Beänh Nhaân 1972

PV : Hieán cheá veà Phuïng vuï cuûa Coâng Ñoàng Vatican II

QC : Quy Cheá Toång Quaùt veà Saùch Leã Roâma 1975

QÑ : Quy Ñònh Toång Quaùt veà Giôø Kinh Phuïng Vuï

RM : Saùch Leã Roâma aán baûn vieät ngöõ 1992

A. NGHI THÖÙC THAÙNH LEÃ

I. Nghi thöùc ñaàu leã

1. Ca nhaäp leã: Muïc ñích ñeå môû ñaàu vieäc cöû haønh phuïng vuï, giuùp giaùo daân hieäp nhaát, höôùng taâm hoàn hoï vaøo Maàu nhieäm saép cöû haønh vaø ñi keøm vôùi cuoäc röôùc cuûa linh muïc vaø ngöôøi giuùp leã ( QC 25, 83 )

Ca nhaäp leã coù theå ñöôïc haùt hay ñoïc cho phuø hôïp vôùi cöû haønh phuïng vuï ( ngaøy leã hay muøa phuïng vuï ). Baûn vaên baøi haùt naøy phaûi ñöôïc chuaån nhaän ( QC 26 ).

Khi ñi röôùc neân chaép tay ñeå tröôùc ngöïc ( NTGM 107 ).

2. Chaøo vaø xoâng höông baøn thôø: Linh Muïc vaø caùc thöøa taùc vieân cuùi mình saâu tröôùc baøn thôø ( QC 84 )

Coù hai caùch cuùi: Cuùi ñaàu vaø cuùi mình ( QC 234, NTGM 68, 69,70 )

1. Cuùi ñaàu: ñoái vôùi teân Chuùa Gieâsu, teân Ñöùc Maria vaø teân vò thaùnh ñöôïc kính trong ngaøy.

2. Cuùi mình: Tröôùc baøn thôø; Mình Thaùnh Chuùa; tröôùc giaùm muïc; tröôùc vaø sau khi xoâng höông cho ai; luùc xin pheùp laønh tröôùc khi coâng boá Tin Möøng.

Sau khi chaøo baøn thôø, linh muïc xoâng höông baøn thôø ( neáu caàn ).

Coù theå tuøy nghi xoâng höông trong baát cöù hình thöùc thaùnh leã naøo, tröø nhöõng tröôøng hôïp caám noùi roõ trong caùc cöû haønh ñaëc bieät ( ví duï: luùc ñoïc TM trong Leã Laù, Thöù Saùu Tuaàn Thaùnh… )

Nhöõng luùc caàn xoâng höông: ( QC 235 – 236; NTGM 84 - 98 )

- Khi ñi röôùc ra baøn thôø, ( khoâng mang bình höông khi ñi röôùc veà sau thaùnh leã )

- Xoâng höông baøn thôø luùc ñaàu leã,

- Khi ñi röôùc Saùch Tin Möøng vaø tröôùc khi coâng boá Tin Möøng,

- Xoâng höông leã vaät, baøn thôø, chuû teá, ñoàng teá vaø daân chuùng (chæ caàn xoâng höông chung cho caùc ñoàng teá moät laàn laø ñuû - NTÑT 31)

- Khi giô Mình Thaùnh vaø Cheùn Thaùnh leân, sau luùc truyeàn pheùp.

Xoâng höông caùch naøo ? ( NTGM 92 )

- Xoâng höông ba laàn, moãi laàn hai cuù tröôùc: Mình Thaùnh Chuùa, Thaùnh Giaù vaø Töôïng Chuùa, leã vaät, Saùch Tin Möøng, Neán Phuïc Sinh, Chuû teá, ñoàng teá vaø daân chuùng.

- Xoâng höông hai laàn, moãi laàn hai cuù tröôùc: Di tích hay hình aûnh caùc thaùnh ñöôïc ñeå ra coâng khai cho chuùng ta toân kính.

3. Linh Muïc laøm daáu Thaùnh gía vaø chaøo daân chuùng ( QC 28 )

Coù ba maãu chaøo ñaàu leã trong Saùch Leã Roâma trang 566. Khi chaøo coäng ñoaøn, linh muïc dang tay ñoïc moät trong ba coâng thöùc treân. Linh muïc coù theå noùi vaøi lôøi ñeå daãn yù cho coäng ñoaøn, haàu giuùp hoï chuaån bò taâm hoàn tham döï vaøo maàu nhieäm saép ñöôïc cöû haønh.

4. Nghi thöùc saùm hoái ( QC 29 )

Choïn moät trong ba coâng thöùc saùm hoái cuûa saùch leã roâma ( RM 422; 566-567 );

Neáu duøng maãu 1 ( RM 422 ) vôùi kinh thuù toäi, thì sau ñoù seõ ñoïc kinh thöông xoùt;

Neáu duøng hai maãu khaùc ôû tr 566-567 thì boû kinh thöông xoùt ( QC 30 ).

Coù theå thay theá nghi thöùc saùm hoái baèng:

- Nghi thöùc laøm pheùp vaø raûy nöôùc thaùnh trong taát caû caùc leã chuùa nhaät ( RM 1051 )

- Caùc cuoäc röôùc kieäu troïng theå vôùi nghi thöùc rieâng: Leã Tro ( RM 183 ), Leã Laù ( RM 244).

- Coù theå boû phaàn saùm hoái khi ñoïc Giôø Kinh Phuïng Vuï trong thaùnh leã ( Ca nhaäp leã, lôøi chaøo cuûa chuû teá, ca vònh, kinh vinh danh, lôøi nguyeän ñaàu leã ) ( QÑ 94 ).

- Coù theå thay ñoåi nghi thöùc saùm hoái ñeå giuùp cho ngöôøi tín höõu tham döï caùch tích cöïc vaøo maàu nhieäm saép cöû haønh: (Boä Phuïng Töï, Chæ Daãn veà Thaùnh Leã cho Treû Em, 1/11/1973; soá 40 ). Ví duï:

a. Hai hay ba caâu gôïi yù saùm hoái trong töông quan vôùi chuû ñeà thaùnh leã. Coäng ñoaøn ñaùp baèng moät caâu thöa.

b. Lôøi gôïi yù saùm hoái chung - Thinh laëng - Gôïi yù – thinh laëng…

c. Lôøi gôïi yù saùm hoái. Coäng ñoaøn haùt moät baøi saùm hoái…

Neáu trong lôøi gôïi yù ñaõ duøng coâng thöùc theo daïng: “Xin Chuùa thöông xoùt chuùng con”, thì khoâng ñoïc laïi kinh thöông xoùt nöõa.

Neân keát thuùc nghi thöùc saùm hoái baèng lôøi naøi xin Thieân Chuùa tha toäi, chaúng haïn: “Xin Thieân Chuùa toaøn naêng thöông xoùt, tha toäi vaø daãn ñöa chuùng ta ñeán söï soáng muoân ñôøi. Amen”.

5. Kinh vinh danh

Ñoïc hoaëc haùt kinh naøy trong caùc chuùa nhaät tröø caùc chuùa nhaät muøa voïng vaø muøa chay. Cuõng ñoïc hoaëc haùt trong caùc leã troïng vaø leã kính vaø trong caùc dòp leã ñaëc bieät long troïng ( QC 31 )

6. Lôøi nguyeän nhaäp leã ( QC 32, 88 )

Linh muïc chaép tay môøi goïi: “Chuùng ta daâng lôøi caàu nguyeän”

Coäng ñoaøn thinh laëng ñoâi chuùt

Linh muïc dang tay ñoïc lôøi nguyeän vôùi caâu keát daøi

Coäng ñoaøn thöa: Amen

Trong thaùnh leã coù ba lôøi nguyeän: Nhaäp leã, daâng leã vaø hieäp leã. Vaäy Chuû teá chæ ñoïc: “Chuùng ta daâng lôøi caàu nguyeän” tröôùc hai lôøi nguyeän nhaäp leã vaø hieäp leã maø thoâi ( RM 423, 509 ).

7. Vieäc choïn lôøi nguyeän nhaäp leã ( QC 323 )

Baát cöù thaùnh leã naøo thì phaûi ñoïc lôøi nguyeän rieâng cuûa thaùnh leã aáy, tröø khi ñöôïc chæ thò caùc khaùc. Caùc leã nhôù thì ñoïc lôøi nguyeän rieâng hoaêïc chung. Caùc leã ngoaïi lòch thì choïn theo maãu vaø muøa phuïng vuï trong Saùch leã.

Nhöõng ngaøy trong muøa thöôøng nieân, coù theå choïn moät trong 34 baøi leã cuûa caùc chuùa nhaät thöôøng nieân, tuøy theo nhu caàu muïc vuï cuûa giaùo daân ( RM 372 ).

Sau lôøi nguyeän nhaäp leã, moïi ngöôøi ngoài nghe Lôøi Chuùa. Khi ngoài, linh muïc neân ñeå hai loøng baøn tay uùp treân ñaàu goái ( NTGM 109 )

II. Phuïng vuï Lôøi Chuùa

1. Caùc baøi ñoïc kinh thaùnh ñöôïc coâng boá taïi giaûng ñaøi. Moïi ngöôøi ngoài nghe (khoâng caàm saùch doø baøi). Döùt baøi ñoïc thì tung hoâ: Taï ôn Chuùa ( QC 89 )

Trong caùc chuùa nhaät vaø leã troïng coù theå ñoïc moät hoaëc hai baøi kinh thaùnh tröôùc Phuùc AÂm, nhöng phaûi lieäu sao ñöøng ñeå thieät thoøi cho ích lôïi thieâng lieâng cuûa giaùo daân (HÑGM 11-1-1971; Boä Phöôïng Töï, Chæ daãn veà thaùnh leã treû em, 1-11-1973, soá 42; Quy Cheá Saùch Leã Roâma 1975, soá 318 )

2. Thaùnh vònh sau baøi ñoïc phaûi lieân quan vôùi moãi baøi ñoïc, do ñoù vieäc löïa choïn tuøy thuoäc caùc baøi ñoïc. Cuõng coù theå duøng moät soá thaùnh vònh theo muøa phuïng vuï hay theo töøng loaïi vò thaùnh ñeå giuùp coäng ñoaøn haùt hay ñoïc cho deã ( QC 36 ).

Ngöôøi xöôùng thaùnh vònh seõ ñöùng ôû giaûng ñaøi hay moät nôi khaùc thuaän tieän ( QC 36, 272 ).

3. Ca tieáp lieân ñi sau baøi ñoïc vaø tröôùc Halleluia. Ñoïc ca tieáp lieân trong hai leã troïng: Phuïc Sinh vaø Hieän xuoáng, coøn caùc leã khaùc ñöôïc tuyø yù ( QC 40 )

Halleluia ñi sau baøi ñoïc kinh thaùnh hay ca tieáp lieân, ñöôïc haùt hay ñoïc trong caùc muøa, tröø muøa chay ( QC 38 ).

Ñang luùc xöôùng Halleluia, linh muïc boû höông. Keá ñoù, ngaøi chaép tay cuùi mình tröôùc baøn thôø vaø ñoïc: “Laïy Thieân Chuùa toaøn naêng xin thanh taåy taâm hoàn vaø moâi mieâng con, ñeå con coâng boá Tin Möøng cuûa Chuùa cho xöùng ñaùng”. ( QC 93 )

4. Linh muïc ñoïc Tin Möøng nhö theá naøo ? ( QC 95; NTGM 74, RM 425 )

Ngaøi ñöùng ôû giaûng ñaøi quay veà phía daân chuùng, tay chaép, chaøo daân chuùng: Chuùa ôû cuøng anh chò em, laáy ngoùn caùi phaûi ghi daáu thaùnh gía choã ñaàu baøi Tin Möøng vaø ñoïc: Tin Möøng Chuùa Gieâsu theo…, roài ghi daáu thaùnh gía treân traùn, mieäng vaø ngöïc. Moïi ngöôøi thöa: Laïy Chuùa vinh danh Chuùa, vaø cuõng ghi daáu thaùnh gía treân mình cuøng moät caùch thöùc. Sau ñoù linh muïc xoâng höông ba laàn, moãi laàn hai cuù: giöõa, traùi vaø phaûi. Ñoïc xong TM, linh muïc xöôùng: Ñoù laø Lôøi Chuùa, roài hoân saùch TM, Ngaøi ñoïc thaàm: Nhôø nhöõng lôøi Tin Möøng vöøa ñoïc, xin Chuùa xoùa toäi chuùng con.

5. Linh muïc giaûng taïi gheá hay giaûng ñaøi tuøy choïn ( QC 97, 272 )

Buoäc phaûi giaûng caùc chuùa nhaät vaø leã troïng khi coù giaùo daân tham döï, tröø khi coù lyù do quan troïng. Cuõng neân giaûng caùc leã khaùc khi coù giaùo daân tham döï ( QC 42; RM 425).

Baøi giaûng caàn khai trieån nhöõng gì ? ( IO 54; QC 41 )

- Moät khía caïnh naøo ñoù cuûa caùc baøi ñoïc kinh thaùnh.

- Moät baûn vaên thuoäc phaàn chung hay phaàn rieâng cuûa thaùnh leã ngaøy ñoù.

Trong baøi giaûng caàn löu taâm ñeán maàu nhieäm ñöôïc cöû haønh vaø nhu caàu cuûa ngöôøi nghe. Cuõng caàn laøm noåi baät yù nghóa caùc muøa phuïng vuï trong naêm.

6. Kinh tin kính

Do linh muïc xöôùng tröôùc tieân, keá ñoù caû coäng ñoaøn cuøng tuyeân xöng ( IO 52 a )

Phaûi ñoïc kinh tin kính caùc chuùa nhaät vaø leã troïng. Cuõng coù theå ñoïc trong caùc dòp leã khaù troïng theå ( QC 44 )

Khi ñoïc kinh tin kính töø: “ Bôûi pheùp Chuùa Thaùnh Thaàn” ñeán “vaø ñaõ laøm ngöôøi” moïi ngöôøi cuùi mình. Rieâng hai leã Truyeàn Tin vaø Giaùng Sinh thay vì cuùi mình, moïi ngöôøi seõ quøy ( RM 426; QC 98 )

7. Lôøi nguyeän chung

Neân coù lôøi nguyeän chung trong caùc thaùnh leã coù giaùo daân tham döï ( QC 45 )

Chuû teá ñoïc lôøi daãn ( chaép tay ) vaø lôøi nguyeän keát thuùc ( dang tay )( IO 56; QC 47)

Caùc yù nguyeän thöôøng laø: cho nhu caàu Hoäi Thaùnh, cho chính quyeàn vaø theá giôùi, cho nhöõng ngöôøi ñang gaëp khoù khaên, cho coäng ñoaøn ñòa phöông. Cuõng caàn löu taâm ñeán nhu caàu cuûa buoåi leã ñaëc bieät hoâm ñoù ( QC 46 )

Khoâng neân vay möôïn lôøi nguyeän chung cuûa ngöôøi khaùc caùch maùy moùc. Coù theå tham khaûo moät soá maãu lôøi nguyeän chung trong Saùch Leã Roâma vieät ngöõ 1992, trang 1056- 1066, roài moãi coäng ñoaøn töï soaïn lôøi nguyeän chung cho mình ( tham khaûo theâm “Lm Vinh Sôn Nguyeãn Theá Thuû, Moät vaøi quy taéc khi soaïn lôøi nguyeän chung hay lôøi nguyeän cho moïi ngöôøi, Ñaïi Chuûng Vieän Thaùnh Giuse, Tp HCM, 1999 ).

III. Phuïng vuï Thaùnh Theå

1. Chuaån bò leã phaåm

a. Trang trí baøn thôø: baøn thôø phaûi phuû moät taám khaên phuø hôïp vôùi kích thöôùc vaø söï baøi trí ( QC 268 ). Khi cöû haønh phuïng vuï, caàn coù nhöõng ñeøn neán ñeå toû loøng cung kính vaø möøng leã. Ñeøn coù theå ñeå treân baøn thôø hay chung quanh baøn thôø, mieãn sao ñöøng gaây caûn trôû cho ngöôøi giaùo daân thaáy nhöõng cöû haønh ñang dieãn ra taïi ñoù (QC 269). Treân hay beân caïnh baøn thôø phaûi ñaët moät thaùnh gía maø coäng ñoaøn coù theå nhìn thaáy roõ raøng ( QC 270 ).

b. Söûa soaïn baøn thôø: Traûi treân baøn thôø moät khaên thaùnh ( corporal ), khaên lau cheùn (purificatoire ), cheùn vaø dóa thaùnh ñeå daâng leã ( calice ), caùc bình ñöïng baùnh leã cho giaùo daân ( ciboires ) vaø saùch leã. ( QC 49 )

c. Tieáp nhaän leã vaät: Caùc leã vaät laø nhöõng taëng phaåm ñeå ñaùp öùng nhu caàu thaùnh ñöôøng vaø cöùu trôï ngöôøi ngheøo. Chæ coù baùnh vaø röôïu ñöôïc duøng ñeå thaùnh hieán môùi ñöa leân baøn thôø, coøn caùc leã vaät khaùc phaûi ñeå vaøo moät nôi thuaän tieän ngoaøi baøn thôø ( QC 49, 101).

2. Daâng baùnh röôïu ( QC 102 – 103; RM 427 - 428 )

Linh muïc hai tay naâng dóa baùnh cao moät chuùt vaø ñoïc coâng thöùc: “Laïy Chuùa laø Chuùa teå caøn khoân…”. Giaùo daân ñaùp: “Chuùc tuïng Thieân Chuùa ñeán muoân ñôøi”. Sau ñoù, linh muïc ñaët ñóa baùnh treân khaên thaùnh.

Tieáp theo, linh muïc roùt röôïu vaø moät chuùt nöôùc vaøo cheùn thaùnh, ñang khi ñoù ngaøi ñoïc thaàm: “Cuõng nhö gioït nöôùc naøy hoøa chung vôùi röôïu…”

Sau khi hoøa nöôùc vaøo röôïu, linh muïc trôû veà giöõa baøn thôø vaø naâng cheùn thaùnh cao moät chuùt roài ñoïc coâng thöùc: “ Laïy Chuùa laø Chuùa teå caøn khoân…”, Giaùo daân ñaùp: “Chuùc tuïng Thieân Chuùa ñeán muoân ñôøi”. Roài ngaøi ñaët cheùn thaùnh laïi treân khaên thaùnh.

Sau khi daâng baùnh rröôïu, linh muïc cuùi mình tröôùc baøn thôø coù leã vaät ñoïc thaàm: “Laïy Chuùa laø Thieân Chuùa, xin thöông nhaän chuùng con ñang heát loøng khieâm nhöôøng thoáng hoái, vaø xin cho leã teá chuùng con daâng tröôùc Toân Nhan hoâm nay ñöôïc ñeïp loøng Chuùa”.

3. Xoâng höông leã vaät vaø röûa tay

Xoâng höông leã vaät theo kieåu ñôn giaûn cuõng gioáng nhö khi xoâng höông Phuùc aâm, töùc laø ba laàn, moãi laàn hai cuù; ñöôïc chia ra nhö sau: giöõa, traùi vaø phaûi ( NTGM 92 ).

Phaûi xoâng höông leã vaät tröôùc roài môùi xoâng höông baøn thôø vaø thaùnh gía sau. Khi xoâng höông baøn thôø thì ñi töø phía phaûi sang phía traùi, vaø seõ xoâng höông thaùnh gía khi ñi ngang nôi ñaët thaùnh gía ( NTGM 93 ).

Sau khi xoâng höông, linh muïc röûa tay, ñang luùc ñoù ngaøi ñoïc thaàm: “ Laïy Chuùa, xin röûa con saïch heát loãi laàm, toäi con ñaõ phaïm, xin Ngaøi thanh taåy”. Röûa tay xong, ngaøi trôû veà giöõa baøn thôø, quay veà phía giaùo daân, dang tay môøi goïi: “ Anh chò em haõy caàu nguyeän, ñeå leã vaät cuûa toâi cuõng laø cuûa anh chò em…” ( RM 428 )

4. Lôøi nguyeän tieán leã

Linh muïc dang tay ñoïc lôøi nguyeän tieán leã vôùi caâu keát ngaén. Khoâng baét ñaàu lôøi nguyeän vôùi caâu: “Chuùng ta daâng lôøi caàu nguyeän” ( QC 32, 107; RM 428 ). Giaùo daân thöa: Amen.

5. Lôøi tieàn tuïng ( QC 108, RM 429 )

Linh muïc dang tay ñoïc: “Chuùa ôû cuøng anh chò em”. Keá ñoù ngaøi naâng hai tay cao vaø ñoïc: “Haõy naâng taâm hoàn leân”. Roài giöõ nguyeân hai tay dang, ngaøi ñoïc tieáp: “Haõy taï ôn Chuùa laø Thieân Chuùa chuùng ta”. Sau ñoù ngaøi dang tay tieáp tuïc ñoïc lôøi tieàn tuïng cho ñeán heát.

Linh muïc chaép tay cuøng vôùi giaùo daân haùt hoaëc ñoïc: Thaùnh Thaùnh Thaùnh.

Caàn löu yù: Caùc leã troïng thöôøng coù lôøi tieàn tuïng rieâng ñi lieàn vôùi baûn vaên cuûa caùc lôøi nguyeän khaùc cuûa leã troïng ñoù. Caùc muøa phuïng vuï ñaëc bieät nhö Phuïc Sinh, Chay, Giaùng Sinh vaø Voïng seõ coù nhöõng chæ daãn cuï theå trong töøng thaùnh leã. Moät soá leã kính cuõng coù lôøi tieàn tuïng rieâng, nhöng neáu khoâng coù, thöôøng Saùch Leã Roâma seõ chæ cho bieát choïn maãu lôøi tieàn tuïng naøo. Leã nhôù chung caùc thaùnh thöôøng khoâng coù lôøi tieàn tuïng rieâng, nhöng seõ theo maãu chung cuûa loaïi thaùnh maø chuùng ta muoán möøng. Caùc leã ngoaïi lòch cuõng theo quy luaät treân, nghóa laø neáu möøng leã maø coù lôøi tieàn tuïng rieâng thì duøng lôøi tieàn tuïng ñoù, neáu khoâng seõ choïn lôøi tieàn tuïng theo loaïi cuûa leã muoán möøng.

Ñöôïc pheùp haùt lôøi tieàn tuïng vaø phaûi toân troïng baûn vaên cuûa lôøi tieàn tuïng ñaõ ñöôïc pheâ chuaån ( RM 429 ).

6. Caùc kinh taï ôn

Coù boán kinh taï ôn thoâng thöôøng ( RM 483 – 504 ); Ngoaøi ra coøn moät soá kinh taï ôn cho caùc dòp ñaëc bieät nhö:

- Hai kinh taï ôn cho thaùnh leã hoøa giaûi ( RM 511 – 518 )

- Ba kinh taï ôn cho thaùnh leã treû em ( RM 519 – 532 )

- Boán kinh taï ôn cho caùc dòp ñaëc bieät cuûa Giaùo Hoäi vaø theá giôùi ( RM 533 – 554 ).

7. Caùch thöùc ñoïc caùc kinh taï ôn

Kinh taï ôn I, II vaø III coù theå ñoïc vôùi baát cöù lôøi tieàn tuïng naøo, mieãn laø lôøi tieàn tuïng ñoù phaûi hôïp vôùi leã kính vaø muøa phuïng vuï ( QC 322 a,b,c )

Kinh taï ôn IV coù lôøi tieàn tuïng rieâng, khoâng thay ñoåi. Do ñoù khi xöû duïng kinh naøy thì phaûi ñoïc taát caû, chöù khoâng theå boû lôøi tieàn tuïng maø chæ giöõ laïi phaàn sau ( QC 322 d ).

Khi duøng caùc kinh taï ôn coù lôøi tieàn tuïng rieâng ( tröø kinh taï ôn II ), thì phaûi giöõ nguyeân lôøi tieàn tuïng rieâng ñoù, caû trong thaùnh leã ñaùng leõ phaûi duøng lôøi tieàn tuïng theo muøa ( QC 322 ñ )

8. Phaàn töôøng thuaät Chuùa laäp pheùp Thaùnh Theå

- Khi naøi xin Chuùa Thaùnh Thaàn xuoáng cuûa leã, linh muïc ñaët hai tay treân leã vaät, loøng baøn tay höôùng veà leã vaät.

- Khi ñoïc coâng thöùc truyeàn pheùp, linh muïc caàm baùnh hay cheùn thaùnh naâng leân moät chuùt, hôi cuùi mình vaø ñoïc chaäm raõi coâng thöùc ñaõ ñònh.

- Sau moãi laàn truyeàn pheùp Mình hay Maùu Chuùa, linh muc ñöa cao Mình hay Maùu Chuùa cho giaùo daân thaáy ñeå moïi ngöôøi toân thôø. Keá ñoù linh muïc ñaët Mình hay Maùu Chuùa laïi treân khaên thaùnh, roài chính ngaøi seõ cuùi mình saâu ñeå thôø laïy.

- Sau khi truyeàn pheùp Mình vaø Maùu Chuùa xong, chính chuû teá seõ caát lôøi tung hoâ: “Ñaây laø Maàu Nhieäm Ñöùc tin”.

9. Caùc lôøi chuyeån caàu

Linh muïc dang tay ñoïc caùc lôøi chuyeån caàu. Phoù teá hay giaùo daân khoâng ñöôïc pheùp ñoïc caùc lôøi nguyeän trong thaùnh leã, nhaát laø kinh taï ôn hay laøm nhöõng vieäc chæ daønh rieâng cho linh muïc chuû teá ( GL 907 )

Khoâng ai ñöôïc pheùp töï tieän thay ñoåi, theâm bôùt ñieàu gì trong kinh taï ôn neáu khoâng ñöôïc Saùch Leã hay Toøa Thaùnh döïï truø trong nhöõng phaàn ñöôïc pheùp thích nghi ( PV 22; QC 10).

10.Vieäc xöôùng teân giaùm muïc

Teân cuûa Giaùm Muïc hay Ñaáng baûn quyeàn giaùo phaän phaûi ñöôïc xöôùng leân trong lôøi caàu xin. Cuõng ñöôïc pheùp xöôùng teân caùc giaùm muïc phoù hay phuï taù ( QC 109 ).

Khi thaùnh leã ñöôïc cöû haønh trong moät giaùo phaän khaùc cho giaùo daân thuoäc giaùo phaän mình, chaúng haïn khi ñi haønh höông, du lòch, nghæ maùt… thì seõ xöôùng teân giaùm muïc cuûa mình tröôùc roài ñeán teân giaùm muïc ñòa phöông sau ( A. Bugnini, TTK Boä Phöôïng Töï, 9-10-1972. Cf. Baùo Phuïng vuï 16, 6/1973, tr 5 )

11.Vinh tuïng ca

Linh muïc caàm dóa vôùi Baùnh vaø Cheùn Thaùnh, naâng caû hai leân vaø tung hoâ: “Chính nhôø Ñöùc Kitoâ…”. Moïi ngöôøi thöa: Amen

Saùch Leã khoâng döï truø cho ngöôøi giaùo daân cuøng ñoïc vinh tuïng ca vôùi linh muïc chuû teá, maø hoï chæ ñaùp laïi lôøi tung hoâ ñoù baèng tieáng Amen. Do ñoù caàn toân troïng quy luaät naøy cuûa phuïng vuï ( QC 55 h ).

12.Kinh Laïy Cha

Sau vinh tuïng ca, linh muïc chaép tay ñoïc lôøi nhaén nhuû tröôùc kinh Laïy Cha, roài dang tay ñoïc kinh Laïy Cha cuøng vôùi giaùo daân ( QC 110, RM 506 )

13.Ñoïc kinh Laïy Cha xong, moät mình linh muïc dang tay ñoïc kinh: “Laïy Cha xin cöùu chuùng con…” roài cuõng dang tay ñoïc kinh: “Laïy Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa ñaõ noùi vôùi caùc Toâng Ñoà raèng…” ( QC 111-112, RM 506-507 )

Keá ñoù, linh muïc dang tay, roài chaép laïi höôùng veà giaùo daân chuùc bình an: “ Bình an cuûa Chuùa haèng ôû cuøng anh chò em”( QC 112, RM 507 )

Coù theå tuøy nghi môøi goïi giaùo daân chuùc bình an cho nhau ( QC 112 )

Caùch thöùc chuùc bình an laø: chuû teá chaép tay cuùi ñaàu chaøo giaùo daân, ñoàng thôøi giaùo daân hai beân quay vaøo nhau cuùi ñaàu chaøo ( HÑGM 8-1-1970 )

14.Kinh Chieân Thieân Chuùa ( QC 56, 113-115, RM 507-508 )

Linh muïc beû Mình Thaùnh vaø boû moät phaàn nhoû vaøo Cheùn Thaùnh, vaø ñoïc thaàm coâng thöùc: “Xin Mình vaø Maùu Chuùa Gieâsu…”. Sau ñoù Ngaøi cuõng ñoïc thaàm kinh: “Laïy Chuùa Gieâsu Kitoâ, con saép röôùc Mình vaø Maùu Thaùnh Chuùa…”

Ñang luùc linh muïc beû Baùnh Thaùnh, thì giaùo daân ñoïc kinh Chieân Thieân Chuùa.

Sau khi boû moät phaàn nhoû Baùnh Thaùnh vaøo Cheùn Maùu Chuùa cuõng nhö ñoïc caùc kinh lieân heä, linh muïc cuùi mình saâu ñeå thôø laïy tröôùc khi caàm Baùnh Thaùnh naâng treân dóa, quay veà phía giaùo daân vaø ñoïc: “ Ñaây Chieân Thieân Chuùa…”. Linh muïc seõ giöõ Mình Thaùnh Chuùa treân cao cho ñeán khi giaùo daân ñoïc xong kinh: “Laïy Chuùa con chaúng ñaùng…” roài môùi ñeå Mình Chuùa xuoáng khaên thaùnh vaø röôùc leã.

15.Röôùc leã ( QC 116, RM 508-509 )

Khi röôùc Mình Chuùa, linh muïc ñoïc: “ Xin Mình Thaùnh Chuùa Kitoâ gìn giöõ con, cho con ñöôïc soáng muoân ñôøi”. Khi röôùc Maùu Chuùa, linh muïc ñoïc: “ Xin Maùu Thaùnh Chuùa Kitoâ gìn giöõ con, cho con ñöôïc soáng muoân ñôøi”.

Neân cho giaùo daân röôùc Mình Thaùnh ñöôïc truyeàn pheùp ngay trong thaùnh leã vöøa ñöôïc cöû haønh ( QC 56 h ).

Ñang khi giaùo daân röôùc leã thì haùt ca hieäp leã. Baøi ca hieäp leã phaûi dieãn taû söï ñoàng taâm hieäp nhaát, nieàm vui, tình huynh ñeä cuûa nhöõng ngöôøi ñöôïc röôùc Mình Thaùnh Chuùa (QC 56 i ).

16.Traùng cheùn vaø lôøi nguyeän hieäp leã

Sau khi röôùc leã, linh muïc thu laïi caùc muïn Baùnh Thaùnh vaø traùng cheùn. Coù theå traùng cheùn ngay treân baøn thôø, hoaëc taïi moät baøn phuï, hoaëc sau thaùnh leã ( QC 120 ).

Röôùc leã xong, coù theå giöõ moät thôøi gian thinh laëng ñeå caàu nguyeän, hoaëc haùt moät thaùnh vònh hay baøi ca taï ôn naøo ñoù ( QC 56 k, 121 ).

Linh muïc keát thuùc phuïng vuï Thaùnh Theå baèng lôøi nguyeän hieäp leã, ngaøi ñöùng taïi baøn thôø hay taïi gheá roài dang tay ñoïc lôøi nguyeän. Lôøi nguyeän hieäp leã ñöôïc baét ñaàu baèng caâu: “Chuùng ta daâng lôøi caàu nguyeän” vaø ñöôïc keát thuùc baèng caâu keát ngaén. ( QC 32, 122, RM 509 )

IV. Nghi thöùc keát thuùc

1. Linh muïc coù theå loan baùo ñieàu gì ñoù cho giaùo daân sau lôøi nguyeän hieäp leã ( QC 123, RM 510 ).

2. Lôøi Chaøo vaø chuùc laønh ( QC 123-124, RM 510 vaø 575-594 )

Linh muïc dang tay roài chaép laïi ñeå chaøo giaùo daân: “ Chuùa ôû cuøng anh chò em”. Sau ñoù ngaøi ban pheùp laønh, baèng caùch ñöa tay phaûi leân cao veõ thaønh moät hình thaùnh gía tröôùc maët daân chuùng vaø ñoïc coâng thöùc: “Xin Thieân Chuùa toaøn naêng laø Chuùa Cha, Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn ban phuùc laønh cho anh chò em”.

Trong moät soá leã troïng vaø leã ñaëc bieät seõ coù coâng thöùc rieâng, linh muïc caàn chuaån bò tröôùc ñeå chuùc laønh cho daân chuùng ( Saùch Leã Roâma trang 575-594 ).

3. Giaûi taùn ( QC 124-126, RM 510 )

Linh muïc chaép tay quay veà phía giaùo daân vaø noùi: “Leã ñaõ xong chuùc anh chò em ra veà bình an”.

Sau ñoù linh muïc hoân baøn thôø roài cuùi mình chaøo baøn thôø vaø ra veà.

Neáu ngay sau thaùnh leã coøn coù moät cöû haønh phuïng vuï naøo khaùc, thì boû nghi thöùc keát thuùc, töùc laø boû lôøi chaøo, lôøi chuùc laønh vaø giaûi taùn daân chuùng.

II. THAÙNH LEÃ ÑOÀNG TEÁ

1. Luaät daâng leã ñoàng teá

Giaùo Hoäi ñeà cao vieäc daâng leã ñoàng teá, tuy nhieân vieäc aán ñònh quy luaät ñoàng teá trong giaùo phaän thuoäc quyeàn cuûa giaùm muïc ( PV 57, QC 155 )

Caùc linh muïc ñöôïc töï do daâng leã rieâng, tuy nhieân khoâng bao giôø ñöôïc pheùp daâng hai thaùnh leã khaùc nhau trong cuøng moät luùc vaø ôû cuøng moät nhaø thôø. Cuõng khoâng ñöôïc pheùp daâng leã rieâng ngaøy thöù Naêm Tuaàn Thaùnh ( PV 57, ÑT 1 ).

Khi thaùnh leã ñaõ baét ñaàu, khoâng ñöôïc pheùp tieáp nhaän ai vaøo ñoàng teá nöõa ( ÑT 8, QC 156 )

Khoâng ñöôïc pheùp ñoàng teá trong caùc dòp leã cöôùi, leã gioã, leã an taùng…tröø khi laø caùc leã an taùng linh muïc, tu syõ hay cha meï caùc vò aáy ( HÑGM 12-01-1972; cf. Baùo Phuïng Vuï soá 8, 2/1972, tr 9 ï

2. Theå thöùc chung khi daâng leã ñoàng teá

Moïi thaùnh leã ñoàng teá phaûi cöû haønh theo nhöõng quy luaät cuûa thaùnh leã cöû haønh moät mình, tröø nhöõng gì luaät ñoàng teá chæ roõ phaûi laøm caùch khaùc ( QC 159 )

3. Phaåm phuïc ñoàng teá

Caùc vò ñoàng teá seõ maëc phaåm phuïc nhö khi daâng leã moät mình, nhöng khi coù lyù do chính ñaùng, thì mình vò chuû teá maëc ñaày ñuû phaåm phuïc, coøn caùc vò ñoàng teá seõ maëc aùo daøi traéng vaø daây caùc pheùp theo maøu cuûa muøa phuïng vuï ( QC 161; ÑT 12 )

Khi khoâng ñuû daây maøu theo muøa phuïng vuï, thì maøu traéng coù theå thay theá cho caùc maøu khaùc ( ÑT 12 )

Maøu tím coù theå thay theá maøu ñen trong thaùnh leã caàu cho ngöôøi qua ñôøi ( QC 308 d )

4. Nghi thöùc ñaàu leã

Chuû teá vaø ñoàng teá ñi röôùc tôùi baøn thôø, caùc ngaøi baùi chaøo vaø hoân baøn thôø nhö khi daâng leã moät mình ( QC 163 )

5. Phuïng vuï Lôøi Chuùa

Caùc vò ñoàng teá ôû taïi gheá vaø ñöùng ngoài nhö vò chuû teá ( QC 164 )

6. Phuïng vuï Thaùnh Theå

Caùc vò ñoàng teá khoâng neân ñöùng quùa ñoâng treân baøn thôø, caàn saép xeáp theá naøo ñeå khoâng caûn trôû giaùo daân thaáy vieäc cöû haønh ñang dieãn ra treân baøn thôø ( QC 167 )

Trong kinh taï ôn, nhöõng phaàn maø caùc vò ñoàng teá ñöôïc pheùp ñoïc chung vôùi chuû teá, thì caùc ngaøi phaûi ñoïc nhoû tieáng vaø phaûi ñeå tieáng cuûa vò chuû teá ñöôïc nghe roõ hôn ( QC 170 )

Khi ñoïc kinh xin ôn thaùnh hoùa treân leã vaät, caùc ñoàng teá giô hai tay veà phía leã vaät, loøng baøn tay uùp xuoáng ( ÑT 39 a, QC 174 a, 180a, 184 a, 188a )

Khi ñoïc lôøi truyeàn pheùp Mình vaø Maùu Chuùa, neáu thuaän tieän, caùc ñoàng teá ñöa tay maët veà phía Baùnh vaø Cheùn Thaùnh, loøng baøn tay quay ngang ( ÑT 39 c, QC 174 c, 180 c, 184 c, 188 c; Notitiae 1, 1965, tr 143. Tham chieáu R. Cabieù, L’Eucharistie, trong L’Eglise en prieøre, tome 2 cuûa A.G. Martimort, Descleùe 1983, tr 245 )

Sau moãi laàn truyeàn pheùp Mình hay Maùu Chuùa, taát caû moïi ngöôøi seõ höôùng maét leân Baùnh hay Cheùn Thaùnh roài cuùi mình saâu ñeå thôø laïy (ÑT 39 c, QC 174c, 180c, 184c, 187c)

Sau khi truyeàn pheùp, coù theå ñeå cho moät hoaëc hai vò ñoàng teá thay phieân ñoïc nhöõng lôøi chuyeån caàu theo chæ daãn cuûa Saùch Leã. Vò ñoàng teá seõ dang tay ñoïc ñeán heát phaàn ñaõ ñöôïc chæ ñònh, trong khi ñoù caùc vò ñoàng teá khaùc ñöùng chaép tay vaø laéng nghe ( ÑT 40, QC 175, 181, 185, 189 ).

Caùc vò ñoàng teá seõ ñoïc hay haùt Vinh tuïng ca vôùi chuû teá ( ÑT 42, QC 191 ).

7. Nghi thöùc hieäp leã ( ÑT 43, QC 192 )

Chuû teá seõ chaép tay vaø ñoïc lôøi nhaén nhuû tröôùc kinh Laïy Cha, sau ñoù ngaøi seõ dang tay ñoïc kinh naøy cuøng vôùi caùc ñoàng teá vaø giaùo daân.

Nhöõng phaàn tieáp theo sau kinh Laïy Cha seõ dieán tieán nhö thaùnh leã bình thöôøng, vaø caùc vieäc naøy seõ do vò chuû teá ñaûm nhaän.

Cöû chæ trao ban bình an giöõa caùc vò ñoàng teá laø cuùi ñaàu chaøo nhau ( HÑGM 8-1-1970 )

Caùc vò ñoàng teá seõ röôùc Chuùa döôùi hai hình.

8. Nghi thöùc keát leã

Chuû teá laøm moïi vieäc cho tôùi cuoái leã nhö thöôøng, coøn caùc vò ñoàng teá ñöùng taïi choã. Tröôùc khi rôøi baøn thôø, chuû teá hoân kính baøn thôø. Caàn löu yù, Quy Cheá Saùch Leã Roâma khoâng döï lieäu cho caùc ñoàng teá hoân baøn thôø cuoái leã ( QC 207-208 )

III. LINH MUÏC ÑÖÔÏC PHEÙP SAÙNG TAÙC

NHÖÕNG COÂNG THÖÙC NAØO TRONG THAÙNH LEÃ

1. Nhöõng lôøi keâu môøi sau ñaây vò chuû teá ñöôïc töï do xeáp ñaët: ( QC 11, 41, 47 )

- Lôøi môøi goïi ñaàu leã sau khi chaøo giaùo daân,

- Tröôùc caùc baøi ñoïc trong phuïng vuï Lôøi Chuùa,

- Baøi giaûng leã,

- Lôøi môøi goïi vaø keát thuùc cuûa Lôøi nguyeän chung,

- Tröôùc lôøi Tieàn Tuïng ñeå daãn vaøo Kinh Taï Ôn,

- Sau lôøi nguyeän hieäp leã vaø tröôùc khi giaûi taùn daân chuùng.

2. Nhöõng lôøi keâu môøi ñaõ coù saün trong Saùch Leã nhöng xeùt theo baûn chaát khoâng buoäc phaûi ñoïc nguyeân vaên, do ñoù coù theå thích thi vôùi hoaøn caûnh cuï theå ( QC 11 ). Nhöõng lôøi keâu môøi naøy gioáng nhö “nhöõng baûn maãu”, ñeå döïa vaøo ñaáy maø chuû teá thích öùng vôùi coäng ñoaøn phuïng vuï. Ñoù laø nhöõng lôøi keâu môøi:

- Lôøi keâu môøi thoáng hoái: “Anh chò em haõy nhìn nhaän toäi loãi…”

- Lôøi keâu môøi tröôùc kinh nguyeän Thaùnh Theå: “ Anh chò em haõy caàu nguyeän ñeå…”

- Lôøi keâu môøi tröôùc kinh Laïy Cha: “Vaâng leänh Chuùa Cöùu Theá…”

( Hy Arthur Tabera, Toång Tröôûng Boä Phöôïng Töï, 27-4-1973 gôûi caùc Chuû Tòch HÑGM; Baùo Phuïng Vuï 17, 8/1973, tr 12 )

IV. CAÙCH GIÖÕ TAY TRONG PHUÏNG VUÏ

1. Chaép tay

Chaép tay laø giöõ tay chaép laïi ñeå tröôùc ngöïc, ngoùn phaûi ñeø leân ngoùn traùi theo hình thaùnh gía. Neân chaép tay moãi khi cöû haønh phuïng vuï, luùc ñi röôùc hay ñi ñöùng treân cung thaùnh, tröø khi ñang phaûi mang vaät gì ( NTGM 107 ).

2. Dang tay

Trong truyeàn thoáng Giaùo Hoäi, moãi khi giaùm muïc hay linh muïc ñoïc caùc lôøi nguyeän thì ñöùng, ñoàng thôøi naâng vaø dang hai tay ra ( NTGM 104 ).

Trong thaùnh leã, nhöõng luùc linh muïc dang tay: lôøi nguyeän ñaàu leã, lôøi nguyeän keát cuûa lôøi nguyeän chung, lôøi nguyeän tieán leã, lôøi môû ñaàu vaø kinh tieàn tuïng, lôøi chuyeån caàu trong kinh Taï Ôn, kinh Laïy Cha, caùc lôøi nguyeän cuûa linh muïc sau kinh Laïy Cha vaø tröôùc khi chuùc bình an cho daân chuùng vaø lôøi nguyeän hieäp leã.

2. Dang tay ra roài chaép laïi khi naøo?

Lôøi chaøo ñaàu leã: “Chuùa ôû cuøng anh chò em”, lôøi chuùc bình an sau kinh Laïy Cha: “Bình an cuûa Chuùa haèng ôû cuøng anh chò em” vaø lôøi chaøo keát leã: “Chuùa ôû cuøng anh chò em”.

3. Giô hai tay ( NTGM 105-106 )

Giô hai tay treân daân chuùng ñeå chuùc laønh, ñaëc bieät khi ñoïc caùc coâng thöùc chuùc laønh troïng theå ñeå keát thuùc thaùnh leã ( NTGM 105, RM 575 )

Chuû teá vaø ñoàng teá cuøng giô hai tay treân leã vaät vaø caùc vò ñoàng teá ñoïc chung lôøi nguyeän vôùi chuû teá ñeå naøi xin ôn Thaùnh Thaàn tröôùc luùc truyeàn pheùp ( Nghi thöùc thaùnh leã ñoàng teá ).

Caùc linh muïc ñoàng teá thinh laëng giô hai tay ñaët treân ñaàu caùc tieán chöùc linh muïc trong thaùnh leã phong chöùc linh muïc ( NTPC 130, 158 ).

Caùc linh muïc ñoàng teá thinh laëng giô hai tay veà phía caùc thuï nhaân cuûa bí tích theâm söùc, trong khi ñoù chæ mình giaùm muïc ñoïc lôøi nguyeän ( NTTS 25 )

4. Giô tay phaûi

Ban pheùp laønh cho giaùo daân khi keát thuùc baát cöù buoåi cöû haønh phuïng vuï naøo: thaùnh leã, giôø kinh…

Ban pheùp laønh treân caùc söï vaät theo nghi thöùc caùc aù bí tích.

Ñöa veà phía Daàu Thaùnh khi giaùm muïc ñoïc lôøi nguyeän thaùnh hieán daàu vaøo Leã Daàu Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh.

Ñöa veà phía Baùnh hay Cheùn Thaùnh luùc truyeàn pheùp: loøng baøn tay ñöa quay ngang. (Notitiae 1, 1965, tr 143. Tham chieáu R. Cabieù, L’Eucharistie, trong L’Eglise en prieøre, tome 2 cuûa A.G. Martimort, Descleùe 1983, tr 245 )

5. Ngoùn caùi tay phaûi

Ñeå ghi hình thaùnh gía luùc ñoïc Tin Möøng hay treân mình ( RM 425 )

Ñeå ghi hình thaùnh gía cho nhöõng ngöôøi saép nhaän bí tích thaùnh taåy ( NTRT 40 )

Ñeå xöùc daàu trong caùc bí tích thaùnh taåy, theâm söùc, truyeàn chöùc vaø xöùc daàu beänh nhaân ( NTRT 125, NTTS 27, NTPC 161, NTXD 76 )

V. PHAÅM PHUÏC THAÙNH

1. Phaåm phuïc chung

Moïi thöøa taùc vieân khi thi haønh nhieäm vuï trong cöû haønh phuïng vuï caàn maëc aùo daøi traéng vôùi daây thaét löng, tröø khi aùo ñöôïc may khoâng caàn daây.

Khoâng ñöôïc laáy aùo caùc pheùp ( surplis ) thay aùo daøi traéng ( aube ), roài sau ñoù maëc aùo leã (chasuble ) hay ñeo daây coå ( eùtole ) beân ngoaøi ( QC 297 ).

2. Trang trí phaåm phuïc thaùnh

Vieäc trang trí khoâng heä taïi do ñính nhieàu thöù röôøm raø, maø leä thuoäc chaát lieäu vaø hình thöùc. Nhöõng hình aûnh hay bieåu töôïng treân phaåm phuïc phaûi coù noäi dung linh thaùnh, vaø phaûi traùnh nhöõng gì baát xöùng vôùi tính caùch ñoù ( QC 306 ).

3. Phaåm phuïc khi ñoàng teá

Caùc vò ñoàng teá seõ maëc leã phuïc nhö khi daâng leã moät mình, nhöng khi coù lyù do chính ñaùng, coù theå caùc ngaøi chæ maëc aùo daøi traéng vôùi daây coå, coøn vò chuû teá thì maëc ñaày ñuû nhö khi daâng leã moät mình (QC 161)

Caám khoâng ñöôïc mang daây coå treân aùo doøng ñen ( soutane ) khi ñoàng teá. Tuyeät ñoái caám mang daây coå treân y phuïc ñôøi ñeå cöû haønh thaùnh leã hay cöû haønh caùc bí tích khaùc. ( A. Bugnini, TTK Boä Phuïng Töï, 29-7-1974, Baùo phuïng vuï 25, 12/1974, tr 6 )

4. Phaåm phuïc khi ñi xa

Ñöôïc pheùp maëc aùo leã maø khoâng coù aùo daøi traéng. AÙo leã naøy phaûi may laøm sao truøm caû thaân xaùc ñeán goùt chaân, roài beân ngoaøi mang daây ñeo coå. AÙo leã coù theå luoân luoân cuøng moät maàu, coøn daây coå seõ thay ñoåi theo muøa vaø ngaøy phuïng vuï. Tuy nhieân chæ xöû duïng loaïi aùo leã naøy khi thaät caàn thieát vaø coù pheùp cuûa HÑGM ( A. Bugnini, Baùo phuïng vuï 25, 12/1974, tr 6 )

VI. QUY LUAÄT VEÀ VIEÄC LÖÏA CHOÏN THAÙNH LEÃ

THEO NHU CAÀU

1. Phaân loaïi ( QC 329 )

Caùc leã theo nhu caàu coù ba loaïi:

- Nhöõng leã coù nghi thöùc rieâng, töùc laø nhöõng thaùnh leã ñi ñoâi vôùi vieäc cöû haønh moät bí tích hay moät aù bí tích naøo ñoù ( theâm söùc, truyeàn chöùc, hoân phoái, chuùc phong vieän phuï, khaán doøng…)

- Nhöõng leã cho nhu caàu khaùc nhau theo hoaøn caûnh, hay vaøo töøng thôøi kyø nhaát ñònh.

- Nhöõng leã ngoaïi lòch do loøng ñaïo ñöùc cuûa giaùo daân ñeå kính nhôù nhöõng maàu nhieäm cuûa Chuùa, Ñöùc Maria hay caùc thaùnh.

2. Luaät caám cöû haønh baát cöù leã naøo theo nhu caàu, keå caû leã an taùng, trong caùc tröôøng hôïp sau ñaây:

- Tam nhaät Vöôït Qua töôûng nieäm cuoäc Thöông Khoù vaø Phuïc Sinh cuûa Ñöùc Kitoâ,

- Caùc leã troïng buoäc ( Giaùng sinh, Hieån Linh, Thaêng Thieân vaø Hieän Xuoáng )

- Caùc chuùa nhaät Muøa Voïng, Muøa Chay vaø Muøa Phuïc Sinh. ( Lòch coâng giaùo 1998-1999, tr 11 )

3. Chæ coù leã an taùng môùi ñöôïc pheùp cöû haønh khi gaëp phaûi caùc leã sau:

- Caùc leã troïng khoâng buoäc,

- Leã caàu cho caùc tín höõu ñaõ qua ñôøi,

- Thöù Hai, Thöù Ba vaø Thöù Tö Tuaàn Thaùnh,

- Caùc ngaøy trong Tuaàn Baùt Nhaät Phuïc Sinh.

4. Leã an taùng, hoaëc leã coù nghi thöùc rieâng, hoaëc leã do leänh cuûa Ñaáng Baûn Quyeàn ñòa phöông ñöôïc pheùp cöû haønh khi gaëp phaûi caùc leã sau ñaây:

- Caùc chuùa nhaät Muøa Giaùng Sinh vaø Muøa Thöôøng Nieân,

- Caùc leã kính.

5. Leã an taùng, hoaëc leã coù nghi thöùc rieâng hoaëc leã do leänh cuûa Ñaáng Baûn Quyeàn ñòa phöông hoaëc leã caàu hoàn khi vöøa ñöôïc tin ngöôøi cheát, hoaëc leã gioã ñaàu ñöôïc pheùp cöû haønh khi gaëp caùc leã sau ñaây:

- Caùc ngaøy töø 17 ñeán 24 thaùng 12 ( giai ñoaïn 2 cuûa Muøa Voïng )

- Caùc ngaøy trong Tuaàn Baùt nhaät Giaùng Sinh,

- Caùc ngaøy thöôøng trong Muøa Chay.

6. Leã an taùng, hoaëc leã coù nghi thöùc rieâng , hoaëc leã do leänh cuûa Ñaáng Baûn Quyeàn ñòa phöông, hoaëc leã caàu hoàn khi vöøa ñöôïc tin ngöôøi cheát, hoaëc leã gioã ñaàu, hoaëc leã tuøy nhu caàu theo söï xeùt ñoaùn cuûa linh muïc chuû teá hay vò phuï traùch thaùnh ñöôøng ñöôïc pheùp cöû haønh khi gaëp caùc leã sau ñaây:

- Caùc leã nhôù baét buoäc,

- Caùc ngaøy thöôøng töø ñaàu Muøa Voïng cho ñeán heát ngaøy 16 thaùng 12 ( giai ñoaïn 1 cuûa Muøa Voïng ),

- Caùc ngaøy thöôøng trong muøa Giaùng Sinh keå töø ngaøy 2 thaùng 1,

- Caùc ngaøy thöôøng trong Muøa Phuïc Sinh sau Tuaàn Baùt Nhaät.

7. Leã an taùng, hoaëc leã coù nghi thöùc rieâng , hoaëc leã do leänh cuûa Ñaáng Baûn Quyeàn ñòa phöông, hoaëc leã caàu hoàn khi vöøa ñöôïc tin ngöôøi cheát, hoaëc leã gioã ñaàu, hoaëc leã tuøy nhu caàu theo söï xeùt ñoaùn cuûa linh muïc chuû teá hay vò phuï traùch thaùnh ñöôøng, hoaëc leã theo nhu caàu cuûa loøng ñaïo ñöùc giaùo daân, hoaëc leã caàu hoàn haèng ngaøy ñöôïc pheùp cöû haønh khi gaëp caùc leã sau ñaây:

- Caùc leã nhôù khoâng baét buoäc,

- Caùc ngaøy thöôøng trong Muøa Thöôøng Nieân.

VII. QUY LUAÄT VEÀ VIEÄC CÖÛ HAØNH THAÙNH LEÃ HOÂN PHOÁI

( Trích yeáu töø “Saùch Nghi thöùc giaùm muïc”, aán baûn 1984 soá 603 vaø “Nghi thöùc hoân phoái”, baûn dòch vieät ngöõ 1996 cuûa Nhoùm Phieân Dòch Caùc Giôø Kinh Phuïng Vuï, soá 11. Cf. Lòch coâng giaùo 1998-1999, tr 8 )

1. Khoâng ñöôïc pheùp cöû haønh thaùnh leã hoân phoái trong nhöõng ngaøy sau ñaây:

- Caùc leã troïng buoäc cuõng nhö khoâng buoäc,

- Caùc chuùa nhaät Muøa voïng, Muøa Chay vaø Muøa Phuïc Sinh,

- Leã Tro vaø caùc ngaøy trong Tuaàn Thaùnh,

- Leã caàu cho caùc tín höõu ñaõ qua ñôøi ( 2/11 ),

- Caùc ngaøy trong Tuaàn Baùt Nhaät Leã Phuïc Sinh.

Khi gaëp nhöõng ngaøy naøy, buoäc phaûi cöû haønh baûn vaên phuïng vuï vaø ñoïc taát caû caùc baøi Saùch Thaùnh cuûa ngaøy leã hoâm ñoù. Tuy nhieân vaãn ñoïc lôøi caàu nguyeän cho ñoâi taân hoân sau kinh Laïy Cha vaø lôøi chuùc laønh rieâng cho hoï vaøo cuoái leã ( RM 845-858 ).

2. Coù theå cöû haønh thaùnh leã hoân phoái khi truøng vôùi caùc chuùa nhaät Muøa Giaùng Sinh vaø Muøa Thöôøng Nieân, vôùi ñieàu kieän:

- Neáu thaùnh leã chuùa nhaät ñoù coù coäng ñoàng giaùo xöù tham döï, thì cöû haønh baûn vaên phuïng vuï cuûa leã chuùa nhaät, nhöng trong soá caùc baøi ñoïc coù theå ñoïc moät baøi veà hoân phoái.

- Neáu thaùnh leã chuùa nhaät naøy khoâng coù coäng ñoàng giaùo xöù tham döï ( maø chæ coù nhöõng ngöôøi thuoäc gia ñình hoân leã ) thì ñöôïc pheùp cöû haønh toaøn boä baûn vaên vaø baøi ñoïc cuûa thaùnh leã hoân phoái.

VIII. QUY LUAÄT VEÀ VIEÄC DÔØI CAÙC LEÃ TROÏNG

1. Phaân loaïi: Caùc loaïi leã troïng ñöôïc phaân ra: ( RM 97 )

- Leã troïng kính Chuùa,[1]

- Leã troïng kính Ñöùc Me[2]ï vaø caùc Thaùnh[3] coù ghi trong lòch chung (töùc lòch phuïng vuï trong Saùch Leã Roâma, trang 100-111 )

- Leã troïng rieâng (leã kính töôùc hieäu nhaø thôø, thaùnh boån maïng, cung hieán nhaøthôø… )

2. Khoâng ñöôïc pheùp cöû haønh caùc leã troïng khi caùc leã naøy truøng vôùi caùc chuùa nhaät Muøa Voïng, Muøa Chay vaø Muøa Phuïc Sinh. Trong tröôøng hôïp naøy, ñeå khoûi bò maát leã troïng ñoù, Giaùo Hoäi cho pheùp dôøi leã troïng naøy vaøo ngaøy thöù hai ngay sau chuùa nhaät bò truøng leã, chöù khoâng phaûi ngaøy thöù baûy nhö nhöõng quy ñònh cuõ (Boä Phuïng Töï, 22-4-1990).

3. Ñöôïc pheùp cöû haønh caùc leã troïng ghi trong lòch chung, khi caùc leã naøy truøng vaøo caùc chuùa nhaät Muøa Thöôøng Nieân vaø Muøa Giaùng Sinh ( vd: Leã Hai Thaùnh Toâng Ñoà Pheâroâ vaø Phaoloâ 29/6 ). Caùc leã kính Chuùa coù ghi trong lòch chung ( vd: Daâng Chuùa trong Ñeàn Thaùnh 2/2, Chuùa Bieán hình 6/8, Suy toân Thaùnh Gía 14/9, Cung Hieán Ñeàn Thôø Latran 9/11) vaø leã caàu cho moïi tín höõu ñaõ qua ñôøi 2/11, coù vò trí öu tieân treân caùc Chuùa Nhaät Muøa Thöôøng Nieân vaø Muøa Giaùng Sinh ( xem Baûng thöù töï öu tieân caùc leã, RM 96-98 ).

4. Ñöôïc pheùp cöû haønh caùc leã quen goïi laø “kính troïng theå” vaøo caùc chuùa nhaät Muøa Thöôøng Nieân vaø Muøa Giaùng Sinh; nghóa laø caùc leã naøy ñaõ ñöôïc möøng theo lòch chung ôû trong tuaàn roài, nhöng vì lôïi ích muïc vuï cho giaùo daân, coù theå ñöôïc möøng laïi caùch troïng theå hôn, moät laàn nöõa vaøo chuùa nhaät Thöôøng Nieân keá ñoù, mieãn laø phaûi toân troïng thöù töï öu tieân ñöôïc saép xeáp trong baûng chæ daãn cuûa saùch Leã Roâma ( tr 97 ). Ví duï caùc leã troïng hay leã kính naèm trong danh muïc soá 3, 4, 5. Caùc leã troïng nhö: Thaùnh Taâm Chuùa, Meï Thieân Chuùa (1/1), Meï leân Trôøi (15/8), Meï Voâ Nhieãm (8/12), Caùc Thaùnh (1/11), Pheâroâ vaø Phaoloâ (29/6 ), Sinh Nhaät Gioan taåy gæa (24/6)... Caùc leã kính nhö: Chuùa Bieán hình (6/8), Suy Toân Thaùnh gía (14/9 ), Cung hieán nhaø thôø Latran (9/11)…

IX. VIEÄC KÍNH NHÔÙ CAÙC THAÙNH

1. Phaân loaïi: Vieäc kính nhôù caùc thaùnh chia laøm boán loaïi:

- Leã troïng: Caùc Thaùnh (1/11); Giuse (19/3), Pheâroâ vaø Phaoloâ (29/6), Sinh Nhaät Gioan taåy gæa (24/6).

- Leã kính: Moãi vò thaùnh toâng ñoà, Maùccoâ (25/4), Luca (18/10), Loârensoâ (10/8), Teâphanoâ ( 27/12), Anh Haøi ( 28/12 )…

- Leã nhôù baét buoäc: Teâreâsa Haøi Ñoàng ( 1/10 ), Phanxicoâ Xavieâ (3/12)…

- Leã nhôù töï do: Cosma vaø Ñamianoâ ( 26/9 ), Martinoâ Poreùt (3/11)…

2. Khi caùc leã Troïng kính thaùnh truøng vôùi Chuùa nhaät Muøa Thöôøng Nieân hay Muøa Giaùng Sinh, thì duøng baûn vaên phuïng vuï cuûa leã kính thaùnh ñoù thay vì baûn vaên cuûa leã chuùa nhaät Thöôøng Nieân.

3. Trong caùc leã kính ngöôøi ta seõ ñoïc kinh vinh danh. Neáu leã kính thaùnh rôi vaøo ngaøy thöôøng cuûa Muøa Voïng hay Muøa Chay, vaãn ñoïc kinh vinh danh, maëc duø theo luaät, caùc ngaøy Chuùa Nhaät Muøa Voïng vaø Muøa Chay khoâng ñoïc kinh naøy (QC 31). Neáu leã kính thaùnh rôi vaøo baát cöù chuùa nhaät naøo keå caû Muøa Thöôøng Nieân, thì seõ cöû haønh baûn vaên leã chuùa nhaät chöù khoâng duøng baûn vaên kính thaùnh.

4. Khoâng cöû haønh leã nhôù baét buoäc khi leã naøy rôi vaøo baát cöù chuùa nhaät naøo trong naêm.

5. Leã nhôù baét buoäc seõ trôû neân khoâng baét buoäc, nghóa laø ñöôïc pheùp ñoïc lôøi nguyeän nhaäp leã cuûa vò thaùnh ñoù, coøn taát caû baûn vaên phuïng vuï vaø caùc baøi ñoïc phaûi theo ngaøy trong tuaàn, khi leã nhôù baét buoäc rôi vaøo caùc ngaøy sau ñaây:

- Caùc ngaøy trong tuaàn Muøa Voïng töø 17-24/12,

- Caùc ngaøy trong tuaàn Baùt Nhaät Giaùng Sinh,

- Caùc ngaøy trong tuaàn thuoäc Muøa Chay ( vd: Perpeâtua vaø Pheâlixita 7/3…)

6. Leã nhôù baét buoäc seõ trôû thaønh leã nhôù töï do, nghóa laø ñöôïc pheùp choïn löïa hoaëc baûn vaên phuïng vuï cuûa leã veà vò thaùnh ñoù, hoaëc baûn vaên phuïng vuï cuûa ngaøy trong tuaàn, khi leã nhôù baét buoäc rôi vaøo caùc ngaøy sau ñaây:

- Caùc ngaøy trong tuaàn thuoäc Muøa Voïng tröôùc ngaøy 17/12,

- Caùc ngaøy trong tuaàn Muøa Giaùng Sinh keå töø ngaøy 2/1,

- Caùc ngaøy trong tuaàn Muøa Phuïc Sinh.

7. Leã nhôù töï do seõ ñöôïc cöû haønh hay khoâng tuøy vò chuû teá vaø coäng ñoaøn tham döï.

8. Ñeå phaân bieät caùc leã veà vò thaùnh, lòch coâng giaùo thöôøng ghi chuù baäc leã beân caïnh ngaøy kính nhôù caùc ngaøi. Caùc leã nhôù töï do thöôøng ñöôïc in neùt nhoû vaø khoâng ghi baäc leã, caùc leã nhôù baét buoäc ñöôïc in neùt lôùn vaø coù ghi chuù “leã nhôù”, caùc leã kính ñöôïc chuù thích “leã kính” vaø caùc leã troïng ñöôïc nhaán maïnh baèng “Leã troïng”.

X. QUY LUAÄT VEÀ VIEÄC CÖÛ HAØNH LEÃ CAÀU HOÀN

1. Trong caùc leã caàu cho nhöõng ngöôøi ñaõ qua ñôøi, leã an taùng chieám vò trí cao nhaát. Coù theå cöû haønh leã an taùng trong moïi ngaøy tröø nhöõng ngaøy sau ñaây:

- Caùc leã troïng buoäc ( Giaùng Sinh, Hieån Linh, Thaêng Thieân vaø Hieän Xuoáng )

- Tam Nhaät Vöôït Qua,

- Caùc chuùa nhaät thuoäc Muøa Voïng, Muøa Chay vaø Muøa Phuïc Sinh (QC 336).

2. Khi vöøa ñöôïc tin ngöôøi cheát hoaëc ngaøy gioã ñaàu, coù theå cöû haønh leã caàu hoàn ngay caû trong nhöõng ngaøy sau:

- Tuaàn Baùt Nhaät leã Giaùng Sinh,

- Caùc leã nhôù baét buoäc,

- Nhöõng ngaøy trong tuaàn thuoäc Muøa Chay, tröø Thöù Tö Leã Tro vaø Tuaàn Thaùnh ( QC 337).

3. Trong leã an taùng, neáu coù nghi thöùc tieãn bieät ngay sau thaùnh leã, thì boû nghi thöùc keát thuùc maø tieáp ngay nghi thöùc tieãn bieät. Chæ cöû haønh nghi thöùc tieãn bieät khi coù quan taøi (QC 340).

4. Maøu phuïng vuï cuûa leã an taùng thoâng thöôøng laø maøu tím hay maøu ñen. Tuy nhieân moãi HÑGM coù quyeàn ñònh lieäu maøu saéc cho leã an taùng ñeå dieãn taû roõ neùt nieàm hy voïng vaøo Maàu Nhieäm Vöôït Qua cuûa Ñöùc Kitoâ ( NTAT 24 ) ( Thaùnh Boä Phöôïng Töï, 25/1/1972, Nghi Thöùc An Taùng; Baûn dòch phaùp ngöõ cuûa caùc HÑGM trong khoái phaùp ngöõ, 2/2/1972 ; vd: HÑGM Canada cho pheùp duøng maøu traéng trong leã an taùng )

5. Ngöôøi tín höõu khi soáng thuoäc giaùo xöù naøo, thì khi cheát seõ ñöôïc cöû haønh leã an taùng taïi giaùo xöù ñoù. Cuõng coù theå cöû haønh an taùng taïi moät nôi khaùc, nhöng phaûi thoâng baùo cho cha sôû rieâng cuûa ngöôøi quùa coá bieát ( GL 1177 ).

6. Nhöõng ngöôøi naøo ñöôïc an taùng theo nghi thöùc coâng giaùo ? ( GL 1183 )

- Caùc tín höõu coâng giaùo,

- Caùc ngöôøi döï toøng chöa kòp laõnh pheùp Thaùnh Taåy trong Giaùo Hoäi Coâng Giaùo,

- Caùc kitoâ höõu trong caùc Giaùo Hoäi ngoaøi Coâng Giaùo khi hoï thænh caàu, vaø khi hoï khoâng coù thöøa taùc vieân ñeå cöû haønh nghi thöùc rieâng cho hoï.

7. Nhöõng ngöôøi naøo khoâng ñöôïc an taùng theo nghi thöùc coâng gíaùo ? ( GL 1184 )

- Nhöõng ngöôøi boäi giaùo, laïc giaùo vaø ly giaùo caùch coâng khai,

- Nhöõng ngöôøi chuû taâm hoûa thieâu xaùc mình ñeå choáng laïi ñöùc tin kitoâ giaùo,

- Nhöõng ngöôøi phaïm toäi coâng khai maø vieäc cöû haønh nghi leã an taùng cho hoï coù theå gaây göông xaáu cho nhöõng ngöôøi khaùc.

Ñaïi Chuûng Vieän Thaùnh Giuse

[1] Coù 16 leã troïng vaø kính Chuùa trong lòch chung:

- 10 leã troïng ( Phuïc Sinh, Giaùng Sinh( 25/12), Leân Trôøi, Hieän Xuoáng, Ba Ngoâi, Mình Maùu Thaùnh, Thaùnh Taâm, Truyeàn Tin (25/3), Hieån Linh, Kitoâ Vua )

- 6 leã kính ( Gia Thaát, Daâng Chuùa vaøo Ñeàn Thaùnh (2/2), Chuùa chòu Pheùp Röûa, Bieán Hình (6/8), Suy Toân Thaùnh Gía (14/9), Cung Hieán Ñeàn Thôø Latran (9/11).

[2] Coù 13 leã troïng, kính vaø nhôù veà Ñöùc Meï trong lòch chung:

- 3 leã troïng: Meï Thieân Chuùa (1/1), Moâng Trieäu (15/8), Voâ Nhieãm Nguyeân toäi (8/12)

- 2 leã kính: Ñöùc Maria thaêm Baø Elisabeùt (31/5), Sinh Nhaät Ñöùc Trinh Nöõ Maria (8/9),

- 5 leã nhôù baét buoäc: Traùi Tim Voâ Nhieãm Ñöùc Meï (thöù baûy tuaàn thöù ba sau leã Hieän Xuoáng), Ñöùc Maria Nöõ Vöông (22/8), Ñöùc Meï Saàu Bi (15/9), Ñöùc Meï Maân Coâi (7/10), Ñöùc Meï Daâng Mình Trong Ñeàn Thôø (21/11)

- 3 leã nhôù töï do: Ñöùc Meï Loä Ñöùc (11/2), Ñöùc Meï nuùi Caùt Minh (16/7), Cung Hieán Ñeàn Thôø Ñöùc Baø Caû (5/8)

[3] Coù 21 leã troïng vaø kính caùc thaùnh trong lòch chung:

- 4 leã troïng: Thaùnh Giuse, Baïn Traêm Naêm Ñöùc Maria (19/3), Sinh Nhaät Gioan Taåy Giaû (24/6), Pheâroâ vaø Phaoloâ, Toâng Ñoà (29/6), Caùc Thaùnh Nam Nöõ (1/11)

- 17 leã kính: Phaoloâ Toâng Ñoà trôû laïi (25/1), Laäp Toâng Toøa Thaùnh Pheâroâ (22/2), Maùccoâ, Taùc Giaû Tin Möøng (25/4), Philipheâ vaø Giacoâbeâ Toâng Ñoà (3/5), Matthia, Toâng Ñoà (14/5), Toâma, Toâng Ñoà (1/7), Giacoâbeâ, Toâng Ñoà (25/7), Loârensoâ, Phoù Teá Töû Ñaïo (10/8), Batoâloâmeâoâ, Toâng Ñoà (24/8), Mattheâu, Toâng Ñoà Thaùnh Söû (21/9), Caùc Toång Laõnh Thieân Thaàn Micae, Gabriel vaø Raphael (29/9), Luca Thaùnh Söû (18/10), Simon vaø Giuda, Toâng Ñoà (28/10), Anreâ, Toâng Ñoà (30/11), Teâphanoâ, Töû Ñaïo Tieân Khôûi (26/12), Gioan, Toâng Ñoà Thaùnh Söû (27/12), Caùc Thaùnh Anh Haøi (28/12).

Trang

Thứ Ba, 29 tháng 1, 2013

Những Điều Cần Biết Trước Khi Cử Hành Thánh Lễ